AMELİYATLA TEDAVİ

kalıcı tedavi seçeneği olarak ülkemizde hala en çok kullanılan yöntem olsa da batı ülkelerinde her geçen gün ameliyatsız kalıcı tedavi yöntemleri daha fazla rağbet görmektedir. Örneğin, Amerika Birleşik Devletlerinde ve Kanada’da hipertiroidi’de tek seçenek düşük doz radyoaktif iyot (RAI) tedavisidir. Bazı Avrupa ülkelerinde ameliyat hala kullanılsa da her geçen yıl ameliyat edilen hasta sayısı hızla azalmaktadır. Genel olarak tıbbın tüm alanlarında bu türden bir değişim yaşanmaktadır. Örneğin bundan 15-20 yıl önce mide ve oniki parmak barsağı ülseri olan bütün hastalar ameliyat edilirken bugün ülserli hastalar sadece ilaçla tedavi ediliyor. Aynı şekilde, bademcik ve geniz eti ameliyatları da artık batı ülkelerinde gittikçe daha az yapılır hale gelmiştir. Türkiye, tiroid alanında tam bu değişim dönemindedir.

Tiroid Ameliyatının Riskleri  

• Ses tellerine giden sinirlerin kesilmesi veya koparılması,
• Kalbin fibrilasyona girmesi ve durması
• Ameliyat sonrasında akciğere kanama
• Kalsiyum bezelerinin (paratiroid bezelerinin) çıkarılması
• Nadiren de olsa ameliyat bölgesindeki damarların ve gırtlağın zarar görmesi
• Hırsız kemik hastalığı (sendromu)
• Tiroid krizi ve ölüm

Bu risklerin çoğunluğu ölümcül olabildiği gibi diğerleri de hayat kalitesini önemli ölçüde düşüren sağlık sorunlarına neden olur.  Bu risklere rağmen hasta ameliyat edilecekse hiç olmzasa anti-tiroid ilaçlarla hastanın tiroid hormonlarını (FT3 ve FT4) geçici olarak da olsa düşürülmeli, sonra ameliyata alınmalıdır. Aksi halde tiroid krizi (thyroid storm) nedeniyle hastanın anestezi altında ölümü söz konusu olabilir. Tiroid hormonları yükskeken hastaya anestezi verip ameliyata almak sakıncalıdır.

Ameliyat sonrasında devamlı tiroid hormonu kullanımı gerekir. Aksi halde, hastada tiroid hormon yetmezliği ve hipertiroidinin tekrarlaması sık görülür. Çünkü, ameliyat sonrasında normalin altına düşen tiroid hormonu ve yükselen TSH nedeniyle kalıntı doku devamlı uyarılır ve kalıntı doku önce büyür sonra hipertiroidi ve/veya nodül  tekrarlayabilir. Yani, “ameliyatla guatr temizlendi, hiçbir ilaç kullanmayacağım” şeklinde bir tıbbi yaklaşım yoktur. Ameliyat sonrasında, ömür boyu devamlı tiroid hormonu (T4) kullanması gerekebilir. Bu hormon, doktor kontrolü olmadan kullanılmaz.

Ameliyat için tercih edilecek teknik; Near Total Tiroidektomi (NTT)’ dir. Türkiyede maalesef hala en yaygın tercih edilen teknik Subtotal Tiroidektomi (ST) dir. Subtotal tiroidektomiden sonra hipertiroidinin tekrarı (nüks) sıktır.